1395/04/03 10:43

آسم شغلی

آسمی که منشاء شغلی داشته باشد، شامل دو زیر شاخه‌ی کلی به نام آسم شغلی و آسم تشدید‌شده با کار می‌باشد. آسم شغلی، شکلی از بیماری است که به‌ طور مستقیم به تماس فرد با عواملی در محیط کار ارتباط دارد در حالی‌که آسم تشدید‌شده با کار شامل مواردی است که فرد از قبل آسم داشته ولی تماس با محرک‌های شغلی سبب بدتر شدن آسم قبلی در فرد می‌شود.

براساس یک گزارش انجام شده در سال 2007، 6/17 % از تمام موارد آسم در بزرگسالی، منسوب به تماس‌های شغلی بوده است. در این تحقیق، عنوان شد که حدود 400 نوع ماده‌ی به کار رفته در مشاغل گوناگون در ایجاد یا تشدید این بیماری دخالت دارند؛ مشاغلی نظیر: آسیاب‌کردن غلات، کار در نانوایی، فراوری غذاهای دریایی، تولید مواد پاک‌کننده و شوینده، صنایع غذایی و دارویی، صنایع پلاستیک، ساخت عایق، کار با رنگ، صنایع فلزی، کار با مواد دندانی و ارتوپدی، صنایع منسوجات و چوب‌بری و کار با رزین می‌باشد. پرسنل بهداشتی، تکنسین‌های آزمایشگاه و کشاورزان و آرایشگران هم جزو مشاغل مرتبط هستند. 
آسم شغلی معمولا در افرادی ایجاد می‌شود که از لحاظ ژنتیکی مستعد بوده و در معرض عوامل محیطی محرک نیز قرار می‌گیرند. در هر فرد بالغی که برای اولین بار، با علایم آسم مراجعه می‌کند باید به فکر آسم شغلی بود؛ علایم تنفسی، شامل ایجاد خس‌خس سینه، تنگی نفس، احساس درد یا فشار روی قفسه‌ی سینه، سرفه و تولید خلط است که شبیه به علایم آسم غیر‌شغلی است. علایم معمولا در ساعات اولیه‌ی شیفت کاری شروع و تا انتهای کار یا حتی بعد از ساعات کاری ادامه می‌یابد و در روزهای تعطیل که فرد با عوامل محرک در ارتباط نیست این علایم نیز فروکش می‌کند. برای تشخیص آسم شغلی، یک شرح حال کامل از مواردی که فرد در شغل فعلی و قبلی خود با آنها سر و کار داشته است باید مورد پرسش قرار گیرد. بعد از گرفتن شرح حال، تشخیص آسم باید با اثبات برگشت‌پذیری انسداد راه هوایی و یا تحریک‌پذیری بیش از حد مجاری هوایی تایید شود که به این منظور از تست‌های مختلفی استفاده می‌گردد. برخی از آنها عبارتند از اسپیرومتری با یا بدون برونکودیلاتور (بازکننده‌ی برونش)، تست متاکولین، مونیتورکردن پیک (بالاترین حد) جریان بازدمی، چالش مواجهه با مواد اختصاصی استنشاقی در آزمایشگاه یا محل کار و اندازه‌گیری التهاب راه هوایی با تست NO  بازدمی.

پس از تشخیص مهم ترین اصل درمان حذف ماده‌ی مسئول آسم از محیط کار است که بهترین نتیجه را دارد و در مواردی که این‌کار ممکن نباشد باید ماده‌ی مسئول در محیط کار به کمترین میزان ممکن برسد یا از وسایل محافظتی (ماسک و ...) برای فرد استفاده شود. علاوه بر آن تحت نظر پزشک، داروهای لازم شروع و مونیتور شدن حجم‌های ریوی با تست‌های تنفسی بر حسب شدت بیماری در فواصل مشخص توصیه می‌شود و در مواردی که با تمام تمهیدات فوق، علایم بیماری کنترل نشود گاهی با نظر پزشک تغییر شغل توصیه می‌گردد.
   
منابع :شماره سوم نشریه اختصاصی بهبد
خانم دکتر الهام محمدحسینی - فوق تخصص ریه،آسم و آلرژی(عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز)