1394/12/02 10:53

از نور خورشید،ویتامین D رایگان کسب کنید

سال‌هاست که گزارش‌های زیادی درباره خطرات نور خورشید تهیه شده است. اما تحقیقات جدید یافته‌هایی دیگر را نشان می‌دهد. این تحقیقات مزایایی از نور خورشید را روشن نموده‌اند. اغلب مردم فکر می‌کنند که نور خورشید مضر است یا اینکه فایده بسیار کمی دارد. در نهایت برخی از مردم مزیت نور خورشید را در برنزه کردن رنگ پوست می‌دانند.

یکی از مزیت‌های نور خورشید، تامین ویتامین «D» بدن انسان است. ویتامین D به عنوان ویتامین نور خورشید شناخته می‌شود، چرا که وقتی زیر نور خورشید قرار می‌گیریم، نور فرابنفش با پوست بدن برخورد کرده و منجر به تولید ویتامین D می‌شود. کمبود این ویتامین به عنوان عامل بیماری‌های مختلفی از جمله بیماری‌های قلبی و سرطان شناخته می‌شود و دریافت مقدار مناسب آن شانس زنده‌ماندن افراد مبتلا به سرطان سینه و سرطان روده بزرگ را افزایش می‌دهد (میل آنلاین).
 همچنین برای داشتن استخوان‌های سالم و جلوگیری از پوکی استخوان به این ویتامین نیاز داریم.
با این وجود تحقیقات نشان داده که حدود نیمی از افراد بزرگسال به اندازه کافی ویتامین D دریافت نمی‌کنند. آزمایش‌ها بر روی افرادی که به ندرت در معرض نور خورشید قرار دارند مشخص کرده که میزان این ویتامین در بیشتر از نیمی از آنها پایین‌تر از حد استاندارد بوده است. این افراد با اینکه در شهری آفتاب‌گیر زندگی می‌کردند، اما قرارگرفتن در محل غیر آفتاب‌گیر (سایه) و یا استفاده از کرم‌های ضدآفتاب و پوشاندن بدن باعث گردیده که مقدار ویتامین D در بدنشان پایین باشد. حدود 5% از این افراد نیز با خطر کمبود آن ویتامین روبرو بودند که می‌تواند به استخوان‌ها آسیب بزند.
به طور کلی سه راه برای افزایش میزان ویتامین  D وجود دارد. اولین و ارزانترین راه، نور خورشید است. روش دوم مصرف ماهی است. ماهی چرب (ماهی‌های چرب غنی از ویتامین D هستند) یکی از معدود منابع غذایی است که حاوی ویتامین D طبیعی می‌باشند. گزینه سوم نیز مکمل‌های غذایی هستند. این مکمل‌ها در حقیقت نوعی روغن کبد ماهی (کاد) به شمار می‌روند اما موثرترین راه برای به دست آوردن ویتامین D کدام است؟ نور خورشید، ماهی یا مکمل؟

آزمایشی انجام شد که در آن یک گروه از جامعه مشابه به سه دسته مختلف تقسیم گردیدند. گروه اول به توصیه انجمن ملی پوکی استخوان بریتانیا هر روز در هنگام نهار 10 دقیقه زیر نور مستقیم خورشید قرار گرفتند. کنار پنجره بودن فایده‌ای ندارد، فقط نور مستقیم خورشید می‌تواند باعث تولید ویتامین D شود. به گروه دوم مکمل غذایی ویتامین D با دوز پایین داده شد که افرادی بودند که زیاد از محیط‌های بسته خارج نمی‌شدند. از گروه سوم نیز خواسته شد که هفته‌ای سه وعده ماهی چرب و هر بار به میزان 100 گرم مصرف نمایند. انتخاب  نوع ماهی اهمیت بسیار بالایی دارد، زیرا فقط بعضی از ماهی‌ها دارای میزان بالایی از ویتامین D هستند. 

پس از سه هفته نتایج آزمایش بررسی شد. هرچند این مدت، کوتاه بود اما نتایج قابل توجهی به دست آمد. هر سه شیوه برای بالابردن ویتامین D موثر بودند و هیچ اختلاف قابل توجهی بین سه دسته وجود نداشت. اما از میان این سه شیوه کدام بهتر است؟

نور خورشید رایگان است اما اگر بیش از اندازه زیرتابش آن قرار بگیریم، نیاز به روش‌های پیشگیرانه داریم و خطر ابتلا به سرطان بالا می‌رود. ماهی نیز منبع ویتامین D و سایر مواد مغذی می‌باشد که البته نگرانی‌هایی درباره آلودگی ماهی‌ها وجود دارد. از سال 2004 بعد از  تحقیقات انجام شده اعلام گردید که زنان و دخترانی که در سن بارداری هستند نباید بیش از دو وعده در هفته از ماهی چرب استفاده کنند. در مورد مکمل‌ها نیز متخصصین عقیده دارند که فقط برای افرادی مناسب است که با خطر کمبود ویتامین D مواجه‌اند و مردم عادی می‌توانند از طریق قرارگرفتن در معرض نور خورشید و خوردن غذا ویتامین بدنشان را تامین نمایند. بنابراین ترکیبی از این سه روش بهترین راه برای تامین ویتامین Dمورد نیاز بدن است. در طول پاییز و زمستان استفاده از ماهی مناسب‌تر است. در تابستان فقط کافی‌ست که آستین‌هایتان را بالا بزنید و روزی 10 دقیقه در زیر آفتاب قرار بگیرید. 

پزشکان بسیاری به مراجعین خود تاکید می‌کنند تا جایی‌که ممکن است از نور خورشید دوری کنند زیرا هیچ مزیتی ندارد. اما آیا این مطلب حقیقت دارد؟ متخصص پوست دکتر ریچارد ولر که در زمینه درمان ضایعات پوستی ایجاد شده به خاطر قرار‌گیری در معرض نور خورشید فعالیت دارد، تحقیقاتی را در مورد اثر نور فرابنفش بر پوست انجام داده است که نتایج این آزمایش‌ها شگفت‌انگیز است. تحقیقات او نشان‌داده که نور فرابنفش فشار خون را پایین می‌آورد. این یک اثر ماندگار است و حتی زمانی‌که تابش نور، قطع شده و دمای پوست به حالت عادی برمی‌گردد، اثر کاهش فشار خون باقی می‌ماند. 

این مقدار فقط طی یک ساعت اندازه‌گیری شد و تنها 2 میلیمتر جیوه کاهش یافت. شاید به نظر زیاد نباشد اما اگر فشار خون 2 میلیمتر جیوه پایین بیاید، خطر سکته مغزی به میزان 10 درصد و سکته قلبی به میزان 7 درصد کاهش می‌یابد. سکته مغزی و قلبی از مهمترین عوامل مرگ و میر در جهان هستند. کاهش فشار خون می‌تواند اثر مهمی بر سلامت ما داشته باشد. 

پرفسور مارتین فیلیش در دانشگاه ساوتهمپتون بررسی‌هایی را انجام داده است. او این آزمایش را زیر میکروسکوپ و در ابعاد مینیاتوری و روی پوست انسان به انجام رسانده است: با تابش نور فرابنفش به پوست، ترشح اکسید نیتریک در قسمت بالای پوست آغاز می‌شود. اکسید نیتریک سپس به یک مولکول گازی تبدیل و در لایه پایینی پخش شده و به رگ‌ها می‌رسد و باعث بازشدن آن‌ها می‌شود. در حقیقت وقتی ما زیر نور خورشید قرار می‌گیریم (و نه در فضای بسته) اثر نور فرابنفش، باعث کاهش فشار خون ما می‌شود. همچنین دانشمندان معتقدند که اکسید نیتریک فعالیت‌های دیگری را نیز در پی دارد. طی یک دهه گذشته محققین متوجه شده‌اند که پوست از چیزی که تصور می‌کردند پیچیده‌تر است. 

تحقیقات این دانشمندان نشان داده است که نور خورشید باعث کاهش فشار خون می‌شود اما سوال اصلی اینجاست که آیا مزایای این عمل نسبت به افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست برابری می‌کند؟ باید گفت که برخی از مردم با قرارگرفتن در زیر نور خورشید در خطر مبتلا‌شدن به سرطان پوست (ملانوما) هستند و نمی‌توان خطرات آن‌را نادیده گرفت. افرادی که موی قرمز داشته و پوست آن‌ها به جای برنزه شدن در زیر نور خورشید، دچار سوختگی می‌شود و همچنین سرطان پوست در خانواده‌شان سابقه داشته و یا بدنشان زیاد خال دارد بیشتر در معرض خطر قرار می‌گیرند. به نظر دانشمندان این افراد باید از نور خورشید پرهیز کنند. اما این فاکتورهای خطر، در بیشتر مردم مشاهده نمی‌شود و افرادی که پوست‌شان رنگی بوده و فشار خون بالایی دارند می‌توانند بیشتر از نور خورشید بهره ببرند.
منابع :شماره دوم نشریه اختصاصی بهبد
تحریریه نشریه اختصاصی بهبد