1395/03/31 09:57

آنتی‌بیوتیک چرک خشک کن یا؟!

با کشف آنتی‌بیوتیک در سال 1928، پزشکی دگرگون شد. عفونت‌هایی که تا پیش از آن باعث مرگ و میر می‌شد درمان شدند. اکنون آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان بیماری‌های جدی، بیشتر اعمال جراحی و در فرآیندهای درمانی مانند سرطان، سل و همچنین در پیوند عضو، عمل سزارین و تعویض مفصل ران بسیار کاربرد دارند.

ولی این شیوه درمان با یک خطر جدی روبرو است. وقتی‌که باکتری‌ها در مقابل آنتی‌بیوتیک قرار می‌گیرند، کم‌کم می‌توانند خود را با آن سازگار کرده و مقاوم بشوند و وقتی این مسئله اتفاق بیفتد، نتیجه این‌ است که داروها بی‌تاثیر خواهند شد. این مشکل بیشتر به دلیل سواستفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها رخ می‌دهد. در حال حاضر، مردم بیش از هر زمان دیگر آنتی‌بیوتیک استفاده می‌کنند که حدود نیمی از آن بدون تجویز پزشک و خودسرانه است. نرخ رشد مصرف آنتی‌بیوتیک از سال 2000 تا 2010 بیش از 36% بوده است (منبع نشریه Lancet journal)

چندین مطالعه بر روی یک عفونت حاد (ناشی از باکتری کلبسیلا پنومونیه) نشان داده است که 40% در برابر آنتی‌بیوتیک سفالوسپورین مقاومت کرده‌اند (منبع سازمان بهداشت جهانی). هر باکتری در قسمتی از اروپا نسبت با روش‌هایی از درمان، نامیرا شده‌اند (مقاومت به کارباپانم عفونت کلبسیلایی در یونان 59% و در ایتالیا 34% است)(منبع: مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های اروپا). در روسیه، نزدیک به یک چهارم موارد جدید بیماری سل و تقریبا نیمی از موارد تکراری به داروهای چندگانه مقاوم شده‌اند (منبع: پرشکان بدون مرز و سازمان بهداشت جهانی). در سراسر جهان این نگرانی وجود دارد که بعضی از نوزادان با نوعی عفونت خونی که به شدت به آنتی بیوتیک مقاوم است به دنیا می‌آیند (اشریشیا کلی، کلبسیلا، استافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی‌سیلین)(منبع نشریه Lancet journal).

از نتایج تحقیقات به دست آمده است که مقاومت در برابر دارو، منجر به مرگ 700 هزار نفر در سال می‌شود و اگر اقدام مناسبی صورت نگیرد، مقاومت دارویی سرانجام 10 میلیون نفر در سال را تا سال 2050 به کشتن خواهد داد (منبع: گزارش مقاومت به داروها، بریتانیا).

نبود آنتی‌بیوتیک‌های تازه، یکی از مشکلات پیش‌رو است. بسیاری از شرکت‌های سازنده دارو تحقیقات جهت ساخت آنتی‌بیوتیک‌های جدید را به دلیل مشکل و کند بودن آن متوقف کرده‌اند. سوددهی کم، نیز عامل دیگر توقف این پژوهش‌هاست، به طوری‌که از سال 1990 تاکنون آنتی‌بیوتیک جدیدی به بازار ارائه نشده است (منبع: مجمع جهانی اقتصاد نشریه نیچر، گزارش میکروب شناسی بالینی)

بعضی از کشورها، تلاش می‌کنند روند افزایش مقاومت در مقابل آنتی‌بیوتیک‌ها را کند کنند. سازمان بهداشت جهانی در این زمینه، برنامه‌ اقدام جهانی جهت آموزش، پژوهش، کاهش عفونت‌ها، استفاده بهتر از آنتی‌بیوتیک‌ها و تحقیق بر روی داروهای جدید را آغاز نموده است. اگر این مشکلات را حل نکنیم، پیامدهای آن بسیار سنگین خواهد بود. یعنی پایان دوران نوینی از پزشکی که می‌شناسیم. (دکتر مارگرت جان، دبیرکل سازمان بهداشت جهانی)

 

منابع :شماره سوم نشریه اختصاصی بهبد
آقای دکتر احمدرضا ربیعی فر - متخصص اطفال