1395/04/13 14:39

رازهای موفقیت در کاشت یا پیوند مو

جراحی پیوند مو، روشی نوین در بازسازی نواحی ریزش مو است که در حدود ۳دهه‌ی پیش معرفی شده و در بسیاری از نقاط جهان ازجمله ایران، مورد توجه قرار گرفته است اما کارشناسان معتقدند که عوامل بسیاری در موفقیت پیوند مو و عدم بروز عوارض ناشی از آن، دخالت دارد.

عوامل موفقیت:
- تشخیص درست علت ریزش مو
- انتخاب بیمار مناسب
- رعایت اصول لازم در برداشت و طراحی نواحی کاشت مو
- حفظ رطوبت و سرما برای زنده ماندن واحدهای مو
- طولانی نشدن مدت زمان جراحی
علاوه بر موارد ذکر شده، افراد باید دقت کنند که برای پیوند مو، فریب تبلیغات دروغین را نخورده و تمام ملاحظات لازم را درنظر بگیرند. از نکات قابل توجه در انجام پیوند مو یکی انتخاب مناسب افراد برای پیوند و دیگری داشتن انتظاری منطقی از نتیجه‌ی پیوند است. در ادامه به برخی نکات موثر در موفقیت کاشت و پیوند مو اشاره می شود:

پیوند مو به چه روش‌هایی انجام می‌گردد؟
دو روش متداول پیوند مو یکی روش برداشت نواری موها یا اصطلاحا (FUT) و دیگر روش برداشت تک تک موها(FUE,FIT) می‌باشد. هر دو روش در بازسازی نواحی کم‌مو موثر است اما در میزان موی برداشت شده و تا حدی کیفیت موهای برداشت شده بین آنها تفاوتهایی وجود دارد. در روش (FUT) یا برداشت نواری، معمولا تعداد واحدهای فولیکولی بیشتر و موهای با کیفیت‌تری قابل جابجایی می‌باشد. در این روش واحدهای 4-1 مویی در نواحی بدون مو، کاشته می‌شود و می‌تواند ظاهری بسیار طبیعی در بخش‌های پیوندی ایجاد کند.
حال اینکه در روش FIT، موها به صورت چشمی بدون میکروسکوپ آماده شده و تا حدی میزان آسیب موهای برداشت شده بیشتر میشود. اما در این روش، برخلاف روش نواری نیازی به بخیه زدن پشت سر نیست. روش FIT نسبت به FUT طولانی‌تر است و نیاز به زمان بیشتری دارد. تعداد واحدهای مویی جابجا شده در یک جلسه در روش FIT کمتر است. اما هر دو روش از روشهای تایید شده در بازسازی موها بوده و بستگی به شرایط کلی مانند تراکم موهای پس‌سر، میزان و شدت ریزش مو و ترجیح مراجعه کننده، یکی از آنها انتخاب می‌شود.

روش FUT به چه شیوه‌هایی انجام می‌شود؟
در این روش درمانی از موهای خود بیمار برای ترمیم ناحیه‌ی ریزش استفاده می‌گردد. به این صورت که پس از بی‌حسی موضعی به شکلی خاص، باریکه‌ای از پوست ناحیه‌ی پس‌سری بیمار به قطر 12میلی‌متر و طول حدود 30-15سانتی متر جدا می‌شود. پس از آن، محل برداشت با ترمیم تریکوفیتیک بخیه می‌گردد تا کمترین نشانهای از اسکار باقی بماند و به طوریکه حتی موهای پس‌سر از میان اسکار بروید تا نمای ظاهری اسکار مشخص نشود. سپس واحدهای فولیکولی مو زیر میکروسکوپ از یکدیگر جدا می‌شوند. پس از آن، واحدهای فولیکولی در اسلیت‌ها یا سوراخ‌های کوچکی که در ناحیه‌ی جلوی سر در نواحی ریزش ایجاد شده است، قرار میگیرند. جهت ایجاد این سوراخ‌ها در رویش موهای پیوندی به حالت طبیعی حائز اهمیت است.

در این روش درمانی، موهای پیوندی در محل جدید به تدریج شروع به رشد کرده و نتیجه‌ی نهایی درمان، معمولا پس از 6 ماه تا 1 سال کاملا نمایان میگردد. رشد موهای پیوندی، دائمی بوده و دچار ریزش نمی‌شوند. در بسیاری از موارد، نتیجه‌ی درمانی این روش بسیار قابل توجه میباشد. یک جلسهی FUT در حدود 6-4ساعت به طول می‌انجامد و بیمار تحت بی‌حسی موضعی بوده و پس از جراحی تقریبا 2روز ناحیه‌ی پیوندی پانسمان است و بعد از این مدت دیگر نیازی به پانسمان ندارد. در ناحیه‌ی پس‌سری نیز تعدادی بخیه وجود دارد که پس از 2 هفته خارج می‌شود.

آیا امکان اینکه در این روش دوباره موها بریزد، وجود دارد؟ 
پس از پیوند مو، ابتدا یک ریزش کلی موهای پیوندی پس از 1 ماه روی می‌دهد. سپس رشد موها شروع شده و بین 6-1 سال به نهایت رشد می‌رسد. به دلیل اینکه این موها از ناحیهی پسسر گرفته شده، وابستگی اندکی به هورمون مردانه داشته و امکان ریزش دایم آنها کم می‌باشد.

آیا انجام پیوند مو برای تمام افرادی که به نوعی دچار ریزش مو هستند، سودمند است؟
انتخاب مناسب افراد برای پیوند و وجود انتظار منطقی در بیمار از نتیجه‌ی پیوند از نکات مهم در انجام پیوند است. انجام این عمل نمی‌تواند در تمام افراد دچار ریزش مو سودمند باشد؛ برخی تبلیغات دروغین در مورد تعداد موهای پیوندی، انتظاری غیرواقعی را در بعضی از افراد ایجاد می‌کند. به طور معمول در یک جلسه پیوند مو، امکان انتقال 3000-1500واحد فولیکولی (در حدود 8000-4000 تار مو) وجود دارد و در واقع بازسازی تراکم اولیه‌ی موها قبل از ریزش میسر نیست اما می‌توان تغییر محسوسی در تراکم مو به ویژه در نواحی جلوی سر ایجاد و خط رویش موی جلوی سر را بازسازی کرد تا نمای ظاهری در این ناحیه بسیار تغییر کند.
درچه مواردی پیوند مو ممکن است سبب عوارض ناخوشایند شود؟ 
در بسیاری از موارد ریزش مو، نظیر ریزش موی سکه‌ای یا موارد ثانویه به التهاب یا همراه جوشگاه، انجام پیوند مو منطقی نبوده و شاید عوارض ناخوشایندی را ایجاد کند، به علاوه در افرادی که ریزش موی شدیدی داشته و ناحیه‌ی پس‌سری نیز موی زیادی برای برداشت ندارد، امکان نتیجهی بهینه کم است. همچنین، انجام پیوند مو در سن زیر 25سال که هنوز روند ریزش مو فعال است چندان توصیه نمی‌شود.

به چه دلیل؟ 
زیرا امکان دارد با ریزش موهای فرد و باقی ماندن موی پیوندی، مقدار تراکم موها پس از مدت کوتاهی به اندازهی قبل از پیوند کاهش یابد. علاوه براین، در افراد بالای 60سال نیز انجام پیوند باید با بررسی کامل بیماری‌های همراه نظیر قند، فشارخون و مشکلات قلبی - عروقی باشد تا عارضه‌ای برای فرد روی ندهد.
درحالت کلی چطور؟ آیا انجام پیوند مو عارضه‌ای برای فرد ایجاد نمی‌کند؟ 
معمولا پیوند مو عارضه‌ی نگران‌کننده‌ای ندارد. درد، تورم صورت تا چند روز پس از پیوند و کبودی دور چشم از عوارض شایعی است که طی چند روز از بین می‌رود. در ناحیهی پس‌سر یک جوشگاه خطی باریک باقی می‌ماند که زیر موهای ناحیه پنهان میشود. تنها در مواردی که قطر نوار برداشته شده بالاتر از 5/1سانتی متر باشد امکان بروز جوشگاه بدشکل و قطور وجود دارد. درصورت رعایت‌نکردن اصول کلی نظیر استریلیزه کردن وسایل و محیط عمل، ممکن است عوارض جدی‌تری بروز کند و بر این اساس توصیه می‌شود تنها در مراکز معتبر این کار انجام گیرد.
متاسفانه گاهی عمل پیوند مو در موارد ریزش موهای التهابی مانند لیکن پلان در مراکز غیرتخصصی توسط افراد ناآگاه به بیماری‌های پوست و مو انجام گرفته است که نه تنها باعث بهبودی وضعیت نشده بلکه با فعالسازی التهاب زمینه‌ای باعث تشدید روند ریزش مو شده است. بر این اساس توصیه می‌شود در انتخاب مکان انجام این درمان، فریب تبلیغات اغواکننده را نخورده و ترجیحا در مراکز تخصصی معتبر که متخصص پوست حضور دارد به انجام این موارد اقدام شود.

اگر فردی مقدار مناسب مو، در پس‌سر برای برداشت نداشته باشد، معمولا از چه روشی برای پیوند استفاده می‌شود؟ 
از روش‌های دیگر مورد استفاده می‌توان بهFIT اشاره کرد که به اشتباه به عنوان روش غیرجراحی تبلیغ می‌شود. در این روش به جای برداشتن نوار، قطعات ریز مو برداشته می‌شود و دیگر نیازی به بخیه‌ی ناحیه نیست. ارزش قابل توجه این روش در مواردی است که مقدار موی مناسب برای برداشت در پس‌سر فرد وجود ندارد و محدودیت آن، امکان برداشت کمتر مو نسبت به روشFUT است. اما به هر حال این روش نیز در مواردی که فرد به هر دلیلی مایل به انجامFUT نباشد درصورت انجام صحیح سودمند به نظر میرسد اما ممکن است به جلسات بیشتر پیوند نیاز باشد.

قبل و بعد از جراحی چه نکاتی را باید درنظر گرفت؟ 
 نباید در فاصله‌ی 10روز قبل از جراحی از داروهایی نظیر آسپیرین، بروفن و آنتی هیستامین‌ها استفاده کرد.
 در روز جراحی بهتر است لباس‌های راحت و قدیمی پوشیده شود.
 روز قبل از جراحی باید موها با شامپو بچه شسته شده و سر به نرمی ماساژ داده شود.
 نیازی به کوتاه‌کردن موها نیست. 
 بعد از جراحی نیاز به استراحت وجود دارد.
 در هنگام خوابیدن باید سر در حدود 45 درجه بالاتر از بدن قرار گیرد.
 طی روز دوم یا سوم بعد از جراحی تورم پلک و پیشانی روی می‌دهد که تا روز هفتم برطرف می‌شود.
 بهتر است از کمپرس سرد روی نواحی متورم استفاده شود.
 پانسمان سر در روز دوم بعد از جراحی برداشته شده و پس از آن باید موها با آب ولرم شست‌وشو داده شود.
 نباید دوش گرفتن با فشار آب زیاد باشد.
 از کلاه برای حفاظت سر استفاده شود.
 علاوه براین، افرادی که پیوند انجام داده‌اند، تا برطرف شدن تورم دور چشم نباید رانندگی کنند.
 سیگار کشیدن و مصرف الکل طی 2 هفته قبل و بعد از جراحی ممنوع است.
 فعالیت بدنی یا ورزش شدید طی 2 هفته‌ی اول پس از جراحی باید محدود باشد.
 به مدت حداقل 3 هفته در برابر آفتاب یا حرارت شدید قرار نگیرند.
چه هنگام بعد از جراحی، رشد موها مشخص می‌شود؟
رشد موها طی 120-90 روز بعد از جراحی مشخص می‌شود ولی نتیجه‌ی نهایی معمولا یک سال بعد ظاهر می‌گردد.

عوامل اثرگذار در یک پیوند موی مطلوب چیست؟
عوامل بسیاری در موفقیت پیوند مو و عدم بروز عوارض دخالت دارد که می‌توان به تشخیص درست علت ریزش مو، انتخاب بیمار مناسب، رعایت اصول در برداشت نوار مو و طراحی نواحی کاشت مو، حفظ رطوبت و سرما برای زنده ماندن واحدهای مو و طولانی‌نشدن مدت زمان جراحی اشاره کرد. براساس این موارد توصیه می‌شود عمل پیوند مو در مراکز معتبر توسط متخصصین پوست انجام گیرد تا هم نتیجه‌ای مطلوب حاصل و هم از بروز عوارض جلوگیری شود.
منابع :شماره سوم نشریه اختصاصی بهبد
آقای دکتر رضا رباطی - متخصص پوست ،مو و زیبایی (هیات علمی و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی)