1395/04/13 12:19

آکنه مشکل پوستی قابل درمان

بررسی‌ها نشان می‌دهد بیماری آکنه شایع‌ترین مشکل پوستی در ایالات متحده است. تقریبا 85 % افراد 12 تا 24 ساله به آن دچار می‌شوند. با وجود شیوع بسیار این بیماری اما بیشتر افراد، اطلاعات دقیق و صحیحی درباره‌ی آن ندارند. شاید بسیار شنیده باشید که بیماری آکنه مربوط به دوران جوانی است و باید اجازه دهیم تا دوران خود را طی کند. این عقیده با توجه به دلائل ارائه شده صحیح نمی‌باشد.

* در صورت درمان نشدن آکنه، پوست، ظاهری ناخوشایند می‌یابد که ناراحتی و کاهش اعتماد به نفس را در فرد به خصوص در سن بحرانی و حساس نوجوانی و جوانی به دنبال دارد.

* در بیشتر موارد آکنه بدون درمان لکه‌های تیره‌ی روی پوست و بدتر از آن، جوشگاه‌های فرو‌رفته و بد شکل دائمی را ایجاد می‌کند که منجر به اثرات منفی روی فرد و بروز افسردگی، اضطراب و انزوا می‌گردد.

* درمان آکنه پوستی سالم و خوشایند را در فرد ایجاد کرده و سبب افزایش اعتماد به نفس در او می‌‌گردد.

* مهم‌تر از همه اینکه روش‌های درمانی موثر و متعددی وجود دارد که آکنه را به طور کامل درمان می‌کند. اما درمان جوشگاه‌های فرو‌رفته ناشی از عدم درمان مناسب هیچ‌گاه کامل نخواهد بود و فرایندی سخت، زمان‌بر و پر‌هزینه است.

مکانیسم ایجاد آکنه:  
معمولا در کنار هر مو یک غده‌ی تولید‌کننده‌ی چربی وجود دارد که به این مجموعه، واحد پیلوسباسه گفته می‌شود. به دلیل بسته‌شدن منفذ واحد پیلوسباسه و رشد یک نوع باکتری به نام پروپیونی باکتریوم آکنه روند ایجاد آن آغاز می‌شود که به صورت ضایعات کومدون، پاپول و پوسچول می‌باشد.
کومدون به تجمع چربی واحد پیلوسباسه در زیر پوست گفته می‌شود.
پاپول ضایعه‌ای التهابی است که در اثر اضافه شدن باکتری پروپیونی باکتریوم آکنه ایجاد می‌گردد.
پوسچول ضایعه‌ای است که در آن التهاب و تجمع مواد چرکی سفید یا زرد رنگ دیده می‌شود. 
در بیمار مبتلا به آکنه ممکن است هر یک از ضایعاتی که نام برده شد به تنهایی یا همراه با هم دیده شود. با افزایش تولید هورمون‌های جنسی مردانه در دوران بلوغ میزان ترشح غدد پیلوسباسه زیاد می‌شود. بنابراین آکنه در این دوره شیوع بیشتری دارد. لازم است بدانیم که هورمون جنسی مردانه در خانم‌ها توسط تخمدان و غدد فوق کلیوی تولید می‌شود.

ارتباط بین نوع تغذیه و آکنه به طور دقیق مشخص نیست ولی شواهدی وجود دارد که نشان‌دهنده‌ی ارتباط بین مصرف شیر و رژیم دارای مواد قندی فراوان با آکنه می‌باشد البته این ارتباط هم اثبات نشده است.

از نظر نشانه‌های بالینی، آکنه انواع زیادی دارد. در ادامه به معرفی چند نوع از اشکال مختلف آن می‌پردازیم:

1)آکنه پس از دوران بلوغ: این نوع آکنه در خانم‌های بالای 25 سال شایع‌تر است و معمولا در هفته‌ی قبل از شروع عادت ماهانه، تشدید می‌شود. به دلیل افزایش هورمون جنسی مردانه در یک‌سوم این خانم‌ها ارزیابی آزمایشگاهی و نوع درمان این گروه با سایرین متفاوت می‌باشد. گاهی برای درمان این بیماران مصرف داروهای ضد هورمون جنسی مردانه ضرورت دارد.

2)آکنه‌ی خراشیده‌شده: در دختران زیر بیست سال و زنان جوان، شایع‌تر است. این بیماران به کندن ضایعات کومدونی و التهابی خود عادت دارند. خطر ایجاد جوشگاه در این گروه بالاتر است. بعضی از این بیماران، دارای اختلالات روان‌پزشکی مانند اضطراب یا نوعی وسواس هستند که توجه به این نکات در انتخاب نوع درمان اهمیت دارد. 

3) آکنه‌ی دوران نوزادی: در دوران بین 2 هفته تا 3 ماه دیده می‌شود.

یکی از مشخصات مهم در این نوع آکنه، وجود نداشتن کومدون است.
ضایعات به شکل پاپول و پوسچول هستند. نوعی مخمر به نام مالاسزیا در ایجاد این نوع آکنه تاثیر دارد بنابراین درمان این نوع آکنه با گونه‌های دیگر آن متفاوت بوده و برای درمان می‌توان از داروهای ضد مالاسزیا استفاده نمود.

4- آکنه‌ی ناشی از دارو: مصرف داروهایی از قبیل کورتیکواستروییدهای سیستمیک، داروهای سرماخوردگی حاوی برومید، مصرف مکمل‌های حاوی ید، داروی ضدتشنج فنی تویین، داروهای حاوی پروژسترون، برخی داروهای ضد سل مانند ایزونیازید، بعضی داروهای ضد سرطان مانند ستوکسیماب و بسیاری از داروهای دیگر ممکن است منجر به بروز آکنه در بیمار گردد. 

درمان آکنه:

داروهای موثر در آکنه عبارت‌اند از: 
داروهای موضعی مانند ترکیبات حاوی رتینوییدها و آنتی بیوتیک‌های موضعی، داروهای خوراکی مانند آنتی بیوتیک‌های خوراکی و ایزوترتینویین. البته انواع خاص آکنه نیازمند درمان‌های تخصصی بوده و گاهی نیاز به داروهای ضد مالاسزیا، داروهای ضد هورمون جنسی مردانه، داروهای ضد اضطراب و ضد وسواس می‌باشد. با توجه به موارد ذکر شده توصیه می‌شود از خود‌درمانی اجتناب نموده و قبل از هر نوع درمان، حتما با پزشک خود مشاوره نمایید.

                                                 
منابع :شماره سوم نشریه اختصاصی بهبد
دکتر فریور میرزایی - متخصص پوست مو و زیبایی