1394/12/16 09:46

شوینده ها،دشمن لطافت دستان شما

درماتیت دست که به عنوان اگزمای دست شناخته می‌شود، یک بیماری شایع و اغلب مزمن می‌باشد که با کار و فعالیت‌های روز‌مره تداخل می‌کند. درماتیت دست نشانه‌های وسیعی از خفیف یا شدید را در بر می‌گیرد. 
این بیماری اغلب با ایجاد شیار‌های کوچک در دست شروع شده و سپس تا قرمزی، پوسته پوسته شدن و خارش پیش می‌رود و در موارد شدیدتر می‌تواند منجر به تاول پوست شود. 
درماتیت دست علل متفاوتی دارد که اغلب مربوط به شغل بوده و ممکن است تا 80 % از تمام بیماری‌های پوستی مرتبط با شغل را شامل شود.
اگرچه هر‌کسی می‌تواند مبتلا به بیماری درماتیت دست شود ولی شیوع آن در زنان بیشتر است و این به علت اشتغال بیشتر آنان در فعالیت‌هایی مانند: 
خانه‌داری، پرستاری و آرایشگری می‌باشد، این مشاغل نیاز به شستن مرتب دست‌ها و یا قرار‌گرفتن در معرض حلال‌ها و مواد شیمیایی دارند که سبب آسیب به پوست و از بین رفتن لایه‌ی چربی محافظ آن می‌شوند.
اگر شما از این وضعیت ناراحت کننده رنج می‌برید، نا‌امید نشوید! اگرچه درماتیت دست می‌تواند تاثیر منفی بر کیفیت زندگی شما بگذارد ولی معمولا به روش درمانی ترکیبی که شامل تغییر در شیوه‌ی زندگی و درمان‌های پزشکی می‌باشد، پاسخ می‌دهد.

عوامل خطر برای درماتیت دست
- احتمال ابتلا به درماتیت  دست در افرادی که به صورت دائمی با مواد شیمیایی مانند: صابون‌های قلیایی، پاک‌کننده‌ها، مواد ضد عفونی‌کننده و شوینده‌ها (مواد سفید کننده و جرم‌گیر) در تماس هستند بیشتر می‌باشد.
اگرچه مواد شیمیایی و تحریک‌کننده، شایع‌ترین علت درماتیت دست هستند، آلرژی (حساسیت پوستی) در رتبه‌ی دوم قرار دارد.
این بیماری در افرادی که مبتلا به یک بیماری حساسیتی مثل آلرژی فصلی (عطسه و سرفه در هنگام مواجهه با گل و گیاه) و آسم می‌باشند، بیشتر است. 
همچنین عوامل خطر‌ساز دیگر عبارتند از: استرس، قرار‌گرفتن در معرض رطوبت پایین و آب و هوای سرد که سبب خشکی پوست دست می‌شود. 
در مقابل، قرار‌گرفتن در معرض آب و هوای مرطوب و گرم، که می‌تواند سبب تعریق بیش از حد دست‌ها شوند، در ابتلا به این بیماری تاثیر دارد.

عوامل تشدید‌کننده‌ی درماتیت دست
درماتیت دست ممکن است با قرار‌گرفتن در معرض مواد محرک مانند: صابون‌های قلیایی و پاک کننده‌ها، پشم و الیاف مصنوعی، عطر خاص و لوازم آرایشی، گرد و غبار یا شن و ماسه، دود سیگار، موادی مانند: کلر و روغن‌های معدنی، یا حلال مانند بنزین شدت یابد. حساسیت به غذا‌های خاص یا به عواملی مانند: گرد و غبار، موی سگ و گربه هم می‌تواند سبب تشدید بیماری یا شعله‌ور شدن مجدد آن شود.

پیشگیری
پرهیز از مواد محرک و حساسیت‌زا اولین قدم برای پیشگیری از درماتیت دست می‌باشد، راهکارهای موثر دیگر:
- از صابون‌های ملایم مانند صابون‌های کرم‌دار یا بچه استفاده کنید.
- جهت شست‌و‌شوی دست و حمام کردن از آب ملایم (نه خیلی گرم و نه خیلی سرد) استفاده نمایید.
- زمان شست‌و‌شو و استحمام را محدود به پانزده دقیقه نگه دارید.
- جهت حفظ رطوبت و محافظت پوست 3دقیقه پس از حمام‌کردن و پس از آن در طول روز، از مرطوب‌کننده‌ها و چرب‌کننده‌های ساده که فاقد عطر و مواد حساسیت‌زا باشند استفاده کنید. یک چرب کننده ارزان و در دسترس (وازلین) می‌باشد.
- به کار بردن دستکش‌های پلاستیکی (با آستر نخی جهت پیشگیری از عرق کردن) هنگام تماس با مواد شوینده، مایع ظرفشویی و رختشویی، پاک‌کننده‌ها، و سایر مواد شیمیایی مفید خواهد بود.
- در صورت کنترل نشدن بیماری با رعایت موارد ذکر شده با متخصص پوست مشورت نمایید. اگرچه درماتیت دست می‌تواند مانند یک مشکل حل نشدنی به نظر برسد ولی با مراقبت مناسب و درمان پزشکی کنترل خواهد شد.
منابع :شماره دوم نشریه اختصاصی بهبد
خانم دکتر مرجان سعیدی- متخصص پوست،مو و زیبایی