شنبه, 09 تیر 1397 04:30

  پهپادها در خدمت مردم

 نخست نظامی‌ها بودند که پهپادها را به‌طور جدی در جنگ جهانی اوّل به خدمت گرفتند؛ پهپادهای نظامی اولیه، درواقع بمب‌های هدایت‌شونده بودند. با گذر زمان و به‌کارگیری دوربین در پهپادها، از آن‌ها برای شناسایی دشمن استفاده شد و این مأموریت تا امروز به‌عنوان مهم‌ترین نقش پرنده‌های بدون سرنشین باقی‌مانده است. پهپادها همچنین اسباب‌بازی خوبی برای تمرین هدف‌گیری نیروهای پدافند هوایی هستند.

این پرنده‌های وحشی، انواع اهلی نیز دارند که از آن‌ها به‌منظور ارائه خدمات به مردم استفاده می‌شود. دو سال پیش، طرحی به‌عنوان شبکه انتقال مواد یا (MATTERNET)  توسط دو شرکت آمریکایی در هائیتی اجرا شد که در آن با به‌کارگیری 150 پهپاد، 50 پایگاه و صرف 900 هزار دلار هزینه، شبکه‌ای از پهپادها و پایگاه‌های آن‌ها که 15 دقیقه از یکدیگر فاصله داشتند، کار حمل‌ونقل بسته‌های کوچک تا وزن دو کیلوگرم را به‌صورت خودکار انجام دادند.

به گفته مجریان این طرح، با کمک این شبکه انتقال مواد، می‌توان اقلام حیاتی از قبیل داروهای ضروری، نمونه‌های خون و ... را در مناطق دورافتاده که امکان دسترسی مناسبی ندارند، به‌سرعت جابه‌جا کرد. همچنین ناسا با جایگزین کردن ابزارهایِ نظامیِ چند پهپادِ پریدیتور با وسایلِ علمی، اکنون از آن‌ها برای برخی مطالعات جوشناسی خود که در ارتفاع بالا انجام می‌شود، استفاده می‌کند. کاربردهای غیرنظامی پهپادها به‌طور شگفت­آوری در حال گسترش است و گزارش‌های اخیر نشان­دهنده این است که در آینده‌ای نزدیک، پهپادها جنبه‌های مختلف زندگی را دگرگون خواهند کرد؛ چراکه تولیدکنندگان بخش خصوصی هرروز در رقابت با یکدیگر قیمت آن‌ها را کاهش می‌دهند و قانون‌گذاران نیز تلاش می‌کنند، موانع قانونی موجود برای استفاده عمومی از پهپادها را از میان بردارند.

با این‌همه اکنون از پهپادهای غیرنظامی در بسیاری بخش‌ها، به‌ویژه عکس‌برداری و فیلم‌برداری هوایی استفاده می‌شود؛ اما نباید ازنظر دور داشت که گستره بهره‌مندی از پهپادها در آینده، درگرو حل برخی چالش‌هاست؛ در حال حاضر بسیاری از نهادهای ملی و بین‌المللی برای مرتفع کردن این چالش­ها فعال هستند.

به­علاوه، ساده کردن استفاده از پهپادها از یک سو و ارتقای فرهنگ‌سازی عمومی در این خصوص، از دیگر موضوعاتی است که در گسترش استفاده از پهپادها نقش مهمی دارد. اداره فدرال هوانوردی آمریکا تلاش کرد با تصویب برخی قوانین، تا سال 2015 فضای پروازی پهپادها را با حریم هوایی ملی این کشور یک پارچه کند. با این سیاست استفاده از پهپادهای غیرنظامی به­شدت رواج خواهد یافت؛ در این راستا بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی در صنف‌های مختلف اعلام کرده‌اند که با وضع قوانین جدید از پهپادها در ارائه خدمات خود استفاده خواهند کرد.

گزارش سلامت آنلاین از ربات‌های پرنده در حوزه سلامت:

 پهپادها، دستیار پزشکان می‌شوند

امروزه هرجا که حضور انسان با مشکل، مانع یا مخاطره‌ای مواجه باشد، بهترین گزینه، به‌کارگیریِ وسایل بدون سرنشین است؛ ابزار­هایی که گونه­های مختلفی دارند، ولی مشهورترین نمونه آن‌ها، هواپیماها و بالگردهایی هستند که با نظارت کاربر زمینی یا به‌صورت خودکار از نقطه‌ای به نقطه دیگر پرواز کرده و مأموریت خود را انجام می­دهند.

کاربرد پهپادها تا چند سال پیش محدود به اقدامات نظامی و تجسسی بود؛ ولی اکنون این ابزار از جمله جهتِ ارسالِ کمک‌هایِ بشردوستانه و دارو به نقاط حادثه‌دیده و دوردست به­کار گرفته می‌شود. هرچند پیشرفت‌های بسیاری در این­باره انجام شده، اما تلاش برای کاربردی ساختن این ماشین‌های هوشمند همچنان ادامه دارد.

باور این موضوع که هواپیماهای بدون­سرنشین، در سال‌های اخیر جان صدها انسان را در حوادث و مخاطرات گوناگون نجات داده‌، قدری دشوار است. بارزترین نمونه، به گسترشِ ویروس (ابولا) در مناطقی از قاره آفریقا بازمی‌گردد؛ روستاهایی که مایل‌ها از مراکز بهداشتی - درمانی فاصله داشتند و مردم به دلیل فقر شدید، به­ناچار بدون هیچ­گونه درمان مناسب با مخاطرات هولناک این بیماری مواجه بودند.

گروه بزرگی از دانشمندان و محققان بین‌المللی، در جریان برنامه­ای داوطلبانه، دست به کار شده و برای نفوذ به عمق مناطق درگیر ابولا پهپادها را به خدمت گرفتند. هدف، نظارت دقیق بر عملیات گروه‌های امدادی حاضر در نقاط بحران‌زده، رصد روستاهای دور از دسترس، انتقال سریع نمونه‌های مشکوک به آزمایشگاه‌ها و مهم‌تر از همه توزیع دارو و نیازهایِ سَبُک درمانی بود.

رابین مورفی، پژوهشگر موسسه سانفورد طی مقاله‌ای در روزنامه دیلی میل، مأموریت پهپادها علیه ابولا را تشریح نموده و اشاره کرد: «پهپاد، تنها هواپیمای کنترل از راه دور نیست؛ بلکه رباتی پرنده است که از پزشکان برای تأمین و تفسیر اهداف تحقیقاتی حمایت کرده و گاهی به‌عنوان انتقال‌دهنده نیازهای دارویی و مواد ضدعفونی در نقاط پرخطر، ظاهر شده است.»

او معتقد است به‌کارگیری پهپادها در همه ابعاد زندگی، دشوار است؛ ولی می‌توان به این ابزار در راستای اهداف جهانی بهداشت و درمان اعتماد کرد.

بیماران قلبی و مغزی زنده می‌مانند

از ابتدای سال ۲۰۱۵، تأثیرگذاری پهپادهای هوشمند به‌عنوان ابزارهای واکنش سریع در فرایندهای بهداشتی و درمانی مورد توجه قرار گرفته و برخی کشورها این ابزار را برای انتقال دارو یا تجهیزات پزشکی، تا شعاع ۱۰۰ کیلومتری به­کار گرفتند.

محققان دانشگاه صنعتی دلفت هلند، موفق شدند با کمک پهپاد شش ملخه، دستگاه (ECG) و شوک الکتریکی را به محلِ بیمارِ درگیر با حمله قلبی، بفرستند. آلن مون، مجری این پروژه تحقیقاتی می‌گوید: «کمتر از سه دقیقه فرصت داشتیم دستگاه را ۱۲ کیلومترمربع حمل کرده و بیمار را از مرگ نجات دهیم. اگر قرار بود این مأموریت به آمبولانس سپرده شود، به‌طور میانگین ۱۰ دقیقه زمان می‌برد و امکانِ زنده ماندنِ بیمار، 80 درصد کاهش می­یافت. پهپادها در مواقع اضطراری و به­ویژه جهت کاهش مرگ‌ومیر بیماران قلبی و مغزی، سریع‌ترین واکنش را نشان خواهند داد.»  

افزون بر این، نمونه‌های گوناگونی از پهپادها برای ارائه خدمات پزشکی در سراسر جهان در حالِ انجام مأموریت‌های متفاوتی هستند؛ برخی جعبه کمک‌های اولیه حمل می‌کنند و بعضی محموله انسولین و ماسک اکسیژن به­همراه دارند.

دانشگاه نوادا تابستان گذشته، بخش ویژه پهپادهای پزشکی خود را راه‌اندازی کرد و موفق شد در ۱۷ ژوئن، گواهینامه سازمان هوانوردی آمریکا را برای پهپادی موسوم به «هگزاکوپتر» دریافت کند. این وسیله از سویِ سازندگانش، «نجات‌بخش» نامیده شده و قادر است در شعاع ۱۶ کیلومتری از پایگاه اصلی خود، داروهای مهم را به کلینیک‌های پزشکی انتقال دهد.

نکته جالب دیگر اینکه دولت روآندا در مرکز آفریقا، پهپادها را به‌عنوان وسایل هوایی قابل‌اعتماد در نظر گرفته و از آن‌ها برای حمل نمونه‌های خون، غذا و دارو به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی شرق آفریقا استفاده می‌کند.

مقامات دولتی روآندا بر این باورند که پهپادها برای ارتقای بهداشت و درمان این کشور فقیر آفریقایی بسیار مؤثرند و انجام آزمایش‌های تشخیص ایدز، سل و مالاریا را سرعت می‌بخشند. اکنون در روآندا ۱۵ هواپیمای بدون سرنشین، ۲۱ درمانگاه این کشور را پشتیبانی می‌کنند.

 نیاز حیاتی ایران به پهپادهای پزشکی

بهره­برداری از پهپادها در کشور ما سابقه‌ای ۴۰ ساله دارد؛ طی این مدت، تحولات شگرفی در حوزه پهپادهای غیرنظامی، به‌ویژه نمونه‌های مستعد برای انجام مأموریت‌های امدادی و درمانی، رخ داده است؛ بااین‌وجود ضرورت به‌کارگیری این ابزار مفید، نیازمندِ شتاب در بروزرسانیِ دانش و عملکرد این حوزه است.

علاوه بر هلال‌احمر، اورژانس، آتش‌نشانی، سازمان مدیریت بحران، بیمارستان‌ها و آزمایشگاه‌ها نیز در زمره مشتریانِ هدفِ پهپادهای امداد و فوریت‌های پزشکی قرار دارند.

تدوین نظام‌نامه بهره‌برداری از پهپادهای پزشکی، فرصت مناسبی است تا نامِ جمهوری اسلامی ایران، میانِ کشورهای سازنده این نوع از پرنده‌های بدون سرنشین ثبت شده و شرایط کافی برای صادرات این محصول در حوزه بهداشت و درمان، به دیگر نقاط جهان فراهم شود.

تحریریه نشریه بهبد

نظر دادن

درباره ما

در عصری که با انفجار اطلاعات مواجه هستیم و دهکده جهانی را پشت سر گذاشته و «رسانه خود پیام» محسوب می شود با توجه به این بینش، هولدینگ بهبد بر آن شد تا برای حضور قدرتمند و تاثیر گذاری در دنیای پیرامونی خود با استفاده از رسانه و ابزارهای نظیر ماهنامه، تارنما و دنیای مجازی اعلام حضور داشته باشد. بدون شک یکی از مباحث مهم در ارتباطات، افکار عمومی و تاثیر بر آن می باشد...

بیشتر بخوانید

اطلاعات تماس

We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…