بیماری های پروستات و نشانه های آن

پروستات غده‌ای است به‌اندازه حدودی یک گردو که درست زیر مثانه در مردان قرار دارد و بخشی از سیستم تناسلی مردان را تشکیل می‌دهد. پروستات در دو مقطع زمانی بزرگ می‌شود؛ اولین مقطع اوایل دوران بلوغ و مرحله دوم به­طور تقریبی از سن ۲۵ سالگی است. بزرگ­شدنِ پروستات کاملاً بی‌ضرر است؛ اما اغلب سبب مشکلات ادراری در سنین بالاتر می‌شود. به­طوری که تا سن ۶۰ سالگی ۸۰ درصد مردان، مشکلات ادراری ناشی از بزرگ شدن پروستات را تجربه می‌کنند.

چه عاملی سبب بزرگی پروستات می‌شود؟

پروستات از یک قسمت محیطی یا عضلانی و یک بافت مرکزی که بافت غددی است، تشکیل‌شده است. پس از40 سالگی به دلیل تغییراتی که در هورمون‌های بدن آقایان ایجاد می‌شود، مجدداً نسبتِ دی­هیدروتستوسترون به استروژن تغییر کرده و میزان استروژن بالاتر رفته یا دی­هیدروتستوسترون پایین می‌آید. این استروژن، سبب حساس شدن بافت غددی پروستات شده و گیرنده‌های آن را بیشتر می‌کند؛ در نتیجه پروستات دوباره افزایش رشد می یابد. این اتفاق به­طور تقریبی در 40 سالگی رخ می­دهد؛ اما این رشد به‌صورت آرام در حدود سن55 سالگی علایم خود را آشکار می­کند.

علائم بزرگی پروستات چیست؟

علائم بزرگی پروستات شامل تکرر ادرار شبانه، تکرر ادرار روزانه،عدم تخلیه کامل ادرار ، کاهش قطر ادرار، کاهش پرش ادرار ، قطره قطره شدن بخش پایانی ادرار می باشد.فرد دوباره احساس نیاز به تخلیه مثانه دارد؛ زیرا به‌تدریج میزان ادرار باقی‌مانده در مثانه زیاد شده و پروستات بزرگ‌ می گردد، بنابراین گردن مثانه را بالا می‌زند و ادرار کامل تخلیه نمی‌شود.

اختلالات مهم پروستات

از جمله اختلالات مهم پروستات می­توان به موارد ذیل اشاره کرد:

سرطان پروستات به‌عنوان دومین سرطان کشنده پس از سرطان ریه در آقایان؛

بزرگ شدن (تورم) یا تومور غیر سرطانی پروستات، معروف به هیپرپلازیا یا هیپرتروفی پروستات؛

التهاب پروستات (Prostatitis).

بیماری پروستات

آیا راهی برای جلوگیری از بزرگی پروستات وجود دارد؟

پاسخ منفی است؛ چنان که گفته شد بزرگی پروستات بیماری سن مردان است؛۳۰%  مردان بین 50-40 سال و ۵۰ درصد مردان بین 60-50 سال و ۷۰ درصد مردان بین 70-60سال به بزرگی پروستات مبتلا می‌شوند.

آیا ارتباطی بین بزرگی پروستات و فعالیت جنسی مرد وجود دارد؟

برخلاف تصور عمومی که فکر می‌کنند انجام فعالیت‌های جنسی باعث بزرگی پروستات و بیماری آن می‌شود، بر اساس تحقیقات ثابت‌شده انجام فعالیت‌های جنسی و مقاربت مداوم و منظم باعث شادابی غده پروستات می‌شود و برعکس عدم مقاربت و یا فاصله زیاد بین رابطه جنسی باعث تورم پروستات می‌گردد.

 

اگر دچار علایم پروستات شدیم ، چه کنیم؟

در صورت مشاهده هرگونه اختلال در تخلیه ادرار باید جهت بررسی به  ارولوژیست مراجعه شود. موارد زیر پزشک را در بررسی و تشخیص، یاری خواهند کرد:

انجام آزمایش PSA (آنتی‌ژن ویژه پروستات در خون)؛

آزمایش ادرار و عملکرد کلیه‌ها؛

سونوگرافی از کلیه‌ها، مثانه، پروستات و ادرار باقیمانده، در صورت  نیاز سیستکوپی، CT یا MRI جهت بررسی دقیق­تر؛

معاینه مقعدی در صورت تشخیص پزشک.

علایم و نشانه‌های بزرگی پروستات

این علایم و نشانه‌ها بر اساس شدت انسداد به سه نوع (خفیف، متوسط و شدید) تقسیم می‌شوند.

نوع خفیف: در این نوع، سوزش مختصر ادرار، کاهش مختصر فشار و سرعت ادرار دیده شده ولی تخلیه مثانه به خوبی انجام می‌شود و فرد علی­رغم علایم از تخلیه ادرار  شکایتی ندارد.

نوع متوسط: از جمله نشانه­های این نوع دوشاخه شدن ادرار، قطع و وصل شدن ادرار، بیدار شدن‌های مکرر شبانه جهت تخلیه ادرار، زور زدن هنگام تخلیه ادرار و باقیمانده زیاد ادرار در مثانه است.

نوع شدید: در این نوع، ادرار بسیار باریک و تخلیه ادراری کاملاً مشکل و اذیت کننده شده و فرد حتی دچار احتباس ادراری می‌شود، در این مورد به­ناچار برای بیمار سوند فولی تجویز می‌شود.

آخرین روش‌های درمان پروستات چیست؟

شیوه درمان بزرگی پروستات به‌شدت علایم آن مرتبط است: در نوع خفیف و متوسط اغلب درمان دارویی و در نوع شدید درمان جراحی پیشنهاد می‌شود.

آیا برای بزرگی پروستات درمان قطعی دارویی وجود دارد؟

هنوز دارویی در دنیا که پروستات را کوچک نماید کشف نشده، بنابراین نقش داروها تسکینی است.

مکانیسم اثر داروها در درمان پروستات چگونه است؟

داروهایی که امروزه برای درمان بزرگی پروستات استفاده می‌شوند عبارت‌اند از شل کننده‌های عضلات صاف (تامسولوسین، پرازوسین، ترازو سین)؛ این داروها با مهار کردن گیرنده‌های آلفا که در پروستات و کپسول آن قرار دارد، باعث شل شدن گردن مثانه، باز شدن خروجی مثانه و در نتیجه احساس راحتی در تخلیه ادرار می‌شوند. این داروها به عنوان  خط اول درمان برای پروستات‌های بزرگ‌شده با علایم خفیف تا متوسط پیشنهاد شده و به بیمار توصیه می‌کنیم با محدودیت مصرف مایعات شبانه پیش از خواب، یکی از این کپسول‌ها را استفاده نمایند تا باعث روان شدن جریان ادرار صبحگاهی ‌شود.

مدت‌زمان استفاده از این داروها چقدر است؟

اگر فردی دچار علایم بزرگی پروستات شود باید تا آخر عمر از این داروها استفاده نماید؛ چون اثر این داروها موقتی است و در صورت قطع دارو بلافاصله علایم بزرگی پروستات خود را نشان خواهند داد.

آیا داروهای شل کننده عضلات پروستات، عارضه خاصی دارند؟

با توجه به لزوم مصرف درازمدت این داروها در درمان (تسکین) پروستات، لازم است با عوارض آن آشنا شوید:

کاهش میل جنسی: مهم‌ترین عارضه این دارو، به علت اثرات هورمونی آن، کاهش شدید میل جنسی در مردان است.

افت فشارخون: مصرف هم‌زمان این داروها با داروهای پایین آورنده فشارخون ممکن است باعث تشدید افت فشارخون شده و موجب ضعف، سرگیجه، سردی در اندام تحتانی و یا افتادن ناگهانی فرد به زمین شود؛ به همین دلیل پیشنهاد می‌گردد این داروها، پیش از خوابِ شب مصرف شوند.

داروهای دیگر درمان بزرگی پروستات

بزرگ‌ترین محرک در بزرگ شدن غده پروستات، هورمون دهیدروتستوسترون است. داروهایی هستند که باعث بلوکه شدن تبدیل تستوسترون به دهیدروتستوسترون در خون می‌شود؛ داروهایی از قبیل فیناستراید، دوتاستراید، باعث مهار تبدیل تستوسترون به دهیدروتستوسترون شده و شش ماه پس از مصرف این داروها، حجم غده پروستات ۳۰ درصد کم خواهد شد؛ ولی در صورت قطع دارو، پروستات دوباره به حالت اول باز خواهد گشت.

اقدامات پیشگیرانه

الف) چکاپ منظم

لازم است آقایان بالای 40 سال سالیانه آزمایش PSA انجام دهند؛

افراد پرخطر یعنی کسانی که در خانواده خود (پدر یا برادر ) بیماری پروستات دارند، باید در هر سنی بصورت سالیانه آزمایش پیش­گفته را انجام دهند.

ب) مراقبت‌های کلی

برنامه غذایی متعادل: مصرف سبزی‌ها، میوه و پرهیز از غذاهای چرب؛

پرهیز از بی­بند و باری جنسی؛

عدم مصرف سیگار.

دکتر شهرزاد خلج افشار 

پزشک عمومی

نویسنده

حامد

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است. چاپگرها و متون بلکه روزنامه و مجله در ستون و سطرآنچنان که لازم است و برای شرایط فعلی تکنولوژی مورد نیاز و کاربردهای متنوع با هدف بهبود ابزارهای کاربردی می باشد. کتابهای زیادی در شصت و سه درصد گذشته، حال و آینده شناخت فراوان جامعه و متخصصان را می طلبد تا با نرم افزارها شناخت بیشتری را برای طراحان رایانه ای علی الخصوص طراحان خلاقی و فرهنگ پیشرو در زبان فارسی ایجاد کرد.

نظر دادن

درباره ما

متن درباره ما

بیشتر بخوانید

خبرخوان توییتر

We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…