سه شنبه, 12 تیر 1397 04:30

نقش روان‌شناسی در کاهش آسیب‌های روانی بیماری دیابت

برخورداری از سلامتی، یکی از ارزشمندترین نعمت های خداوند برای نوع بشر است. بی­شک افراد با داشتن سلامت جسمی و روانی می‌توانند هرچه بهتر زندگی کرده و آرامش بیشتری را تجربه کنند. اما در این میان بروز بیماری‌های روان‌شناختی و جسمی مختلف، می‌تواند به‌عنوان یک عامل تهدیدکننده به شمار آید. روشن است که به وجود آمدن هر بیماری، مشکلات جسمی، روانی، اجتماعی و... را به درجات مختلف ایجاد خواهد کرد. یکی از بیماری‌هایی که شیوع بالایی دارد و می‌تواند مشکلات متعددی را برای فرد ایجاد کند، بیماری دیابت است. دیابت از بیماری‌هایی است که در دهه اخیر، شیوع روزافزونی یافته است. عوامل متعددی در بروز و شدت یافتن علائم دیابت (نوع 2) دخالت دارد.
بسیاری از مردم فکر می‌کنند که درمان بیماری دیابت، واضح و روشن بوده و با استفاده از مقدار مشخصی انسولین یا داروی تجویزشده دیگر، درمان به‌راحتی صورت می‌گیرد؛ اما باید توجه داشت که درمان و کنترل دیابت، بسیار پیچیده‌تر از آن است که به نظر می‌رسد. در این میان باید توجه نماییم که با پیشرفت علائم جسمیِ بیماری، مشکلات روحی و ذهنی نیز گسترش می‌یابد؛ به‌طوری‌که دیده‌شده مبتلایان به دیابت، گاهی بسیار خسته و فروپاشیده به نظر می‌رسند؛ پذیرش بیماری، احساس افسردگی (احساس ناتوانی در برابر مشکلات)، اضطراب (ترس از عوارض بیماری و کاهش قند خون) به­عنوان موارد رایج در این بیماری، بسیار سخت و غیرقابل‌تحمل است. یکی از عوامل مهم در بالا رفتن قند خون در دیابتی‌های نوع 2، بروز استرس است. ازاین‌رو اکثر این بیماران به جز علائم جسمانی با مجموعه‌ای از عوامل روانی روبرو هستند؛ بنابراین یکی از راه‌های مؤثر برای کنترل قند خون در این بیماران، بررسی عوامل روانی تأثیرگذار در نوسان قند خون است. ضمن این­که در این بیماران باید آموزش‌های خودمراقبتی به‌طور همه‌جانبه و تحت نظر متخصصین مربوطه صورت گیرد.
جایگاه روانشناس و علم روانشناسی در بیماری دیابت
روانشناسان در پذیرش و آموزش راهبردهای کاربردی و علمی در جهت کنار آمدن با دیابت، نقش ارزشمندی ایفا می‌کنند. ازآنجایی‌که بیماری دیابت چالش‌های عمده‌ای را برای مبتلایان و اطرافیان آن‌ها ایجاد می‌کند، بنابراین روانشناسانِ آموزش‌دیده، می‌توانند مشکلات مربوط به خود مراقبتی را در بیماران مبتلا به دیابت درک کرده و با ایجاد تغییراتِ رفتاری و مداخلاتِ روان‌شناختی به بیماران کمک کنند تا بر این سختی‌ها غلبه کنند. به دنبال آن، در راستای پذیرش بیماری و کاهش علایم در این بیماران تغییرات مثبتی ایجاد می‌شود.
روانشناسان با مشاوره‌های مؤثر و مناسب، می‌توانند به فرد بیمار کمک کنند تا انگیزه لازم برای پیگیری برنامه روزانه را یافته و خود مدیریتی را ایجاد و حفظ کند؛ همچنین خانواده‌درمانی و ارائه آموزش‌های لازم به نزدیکان فرد بیمار، راهکار مؤثری است که در روند پذیرش بیماری و ادامه درمان بسیار تأثیرگذار خواهد بود.
مشکلات و علایم روان‌شناختی بارز در بیمار دیابت:
موارد زیر از جمله مشکلات و علایم روان‌شناختی بارز در بیمار دیابتی محسوب می­شود:
ابراز خشم: بیشتر افرادی که دیابت آن‌ها تشخیص داده می‌شود، دچار خشم می‌شوند و این فکر ذهن آن‌ها را درگیر می‌کند که «چرا من بایستی به این بیماری مبتلا شوم؟!»؛
احساس گناه: این تصور در این بیماران شکل می‌گیرد که آیا دلیل ابتلا، استفاده از مواد غذایی شیرین بوده است که خورده‌اند؟ آیا پرخوری کرده‌اند؟ آیا به خاطر کار بدی مجازات شده‌اند؟ و...؛
افسردگی: در برخی از این بیماران، علایم افسردگی قابل‌مشاهده است؛ ازجمله احساس ناامیدی یا درماندگی، تنهایی، کاهش اعتمادبه‌نفس، خستگی، تحریک‌پذیری و تغییر الگوی خواب یا عادت غذایی؛
استرس: فشارهای روانی ناشی از ناتوانی در عدم کنترل بیماری و بالا رفتن قند خون. این مورد می‌تواند سبب افزایش علایم بیماری گردد؛
احساس غم: تصور این بیماران این است که با تشخیص دیابت، سلامتی خود را از دست داده‌اند. از سوی دیگر بروز عوارض نیز آن‌ها را غمگین‌تر می‌کند.
راهکارهای مؤثر، در زمان رویارویی با بیماری دیابت:
راه­کارهای زیر هنگام مواجهه با بیماری دیابت مؤثر است:
پذیرش حقیقت: پذیرش و یادگیری در مورد روند بیماری و درک درست آن، به مدیریت شرایط بسیار کمک خواهد کرد؛
پذیرش احساسات: مطالعات بیانگر این مطلب بوده است، افرادی که نسبت به دچار شدن به این بیماری احساسات منفی دارند، بیشتر از مصرف مواد قندی، به‌ویژه در شرایط استرس‌زا و اضطرابی پرهیز می‌کنند.
حفظ دیدگاه متعادل: در صورت ابتلا، نگرش خود را نسبت به این بیماری متعادل سازید و فقط بر روی این بیماری متمرکز نشوید؛ شما نیز مانند تمامی افراد می‌توانید با آموزش‌های خود مراقبتی از زندگی لذت ببرید.
یادگیری مطالب جدید: در صورت ابتلا، بیماران باید تغییرات مهمی را در رژیم غذایی، فعالیت‌های جسمی (انجام تمرین­های ورزشی خاص) و آموزه‌های روان‌شناختی خود ایجاد کنند. یادگیری مطالب جدید در روند کنترل علایم بیماری تأثیر به سزایی خواهد داشت.
توسعه شبکه حمایتی قوی: مطالعات نشان می‌دهد برخورداری از یک شبکه حمایتی قوی و داشتن ارتباط خوب با خانواده و دوستان، نقش بسیار زیادی در پذیرش بیماری خواهد داشت.
نقش روان‌شناسی در کاهش آسیب‌های روانی بیماری دیابت

دکتر سحر اسماعیلی،دکترای تخصصی مطالعات اعتیاد

نظر دادن

درباره ما

در عصری که با انفجار اطلاعات مواجه هستیم و دهکده جهانی را پشت سر گذاشته و «رسانه خود پیام» محسوب می شود با توجه به این بینش، هولدینگ بهبد بر آن شد تا برای حضور قدرتمند و تاثیر گذاری در دنیای پیرامونی خود با استفاده از رسانه و ابزارهای نظیر ماهنامه، تارنما و دنیای مجازی اعلام حضور داشته باشد. بدون شک یکی از مباحث مهم در ارتباطات، افکار عمومی و تاثیر بر آن می باشد...

بیشتر بخوانید

اطلاعات تماس

We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…