یکشنبه, 20 آبان 1397 10:10

تاثیراتی که مسافرت بر سلامت می گذارد

شاید شما نیز تصویری از یک نسخه، که سفر و گردش را برای یک بیمار تجویز کرده، در فضای مجازی دیده باشید. اظهار تعجب و لبخند از این نوع تجویز، نخستین واکنش مشاهده کنندگان است. تجویزهایی که بیماران را به سفر، گردش و حضور در طبیعت و یا ورزش هایی مانند ماهیگیری تشویق می کند. ممکن است این تجویزها با واقعیت منطبق نباشد ولی نمی توان از نقش سفر، گردش و مسافرت در آرامش روح و روان چشم پوشی نمود. چه رازی در مسافرت نهفته است که تجویز آن توسط پزشک می تواند دوای یک درد باشد.
تصور کنید در دامنه کوه، در هوای بارانی ملایم، روبروی یک جنگل انبوه زیر آلاچیق نشسته باشید، وقتی خود را به جریان طبیعت بسپارید قطعا بعد از دقایقی ذهن شما از دغدغه های کاری و زندگی روزمره خالی خواهد شد و انبساط خاطر به شما دست خواهد داد. چه اتفاقی افتاده که بشر امروز برای رسیدن به آرامش دست به دامان سفر شده است؟ مجموعه ای از این پرسش ها دست به دست هم داد تا نقشی که سفر می تواند در زندگی جامعه مدرن امروزی داشته باشد موضوع گفتکوی نشریه اختصاصی بهداشت و سلامت«بهبد» با احمد ترکاشوند معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان البرز قرار گیرد.
اهمیت و جایگاه ویژه سفر در دین اسلام
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان البرز در ابتدای صحبت های خود به وسیع بودن موضوع سفر پرداخت و اظهار داشت: آن چیزی که موضوع این گفتگو قرار گرفته، خود دلیل شکل گیری صنعتی به نام گردشگری شده، که میزان قابل توجهی از چرخه مالی کشورها به آن وابسته است و یا تنها منبع درآمدی برای برخی کشورها شده است. امروزه، سفر فراتر از تصوراتی است که در اذهان افراد جامعه به آن پرداخته می شود، مبادلات مالی که در نتیجه سفر شکل می گیرد این صنعت را در رده صنایع پردرآمد قرار داده و بسیار گسترده تر از آن است که خواسته باشیم در یک گفتگوی چند دقیقه ای به آن بپردازیم.
موضوع سفر و گردشگری موضوعی است که از هر سو می توان به آن پرداخت. اگر به لحاظ دینی به آن بنگریم فریضه حج که مستلزم سفر می باشد در فروع دین اسلام جای گرفته و بر اساس آموزه های شریعت هر فرد مسلمان که توانایی مالی داشته باشد باید این سفر معنوی را به جا آورد. علاوه بر این از دیر باز در طول تاریخ- چه تاریخ واقعی و چه اساطیری- بشر برای انتقال مفاهیم از قالب سفرنامه استفاده نموده که کتاب ارداویرافنامه نمونه اساطیری آن است.
و اما موضوع مطرح شده – تاثیرات سفر بر روی سلامت- خود احتیاج به واکاوی و بررسی دارد. موضوع سلامت جسم و روان از مهمترین موضوعاتی است که جوامع امروزی با آن درگیر هستند. در واقع اگر بپذیریم ارتباط مستقیمی بین سلامت جسم و روان وجود دارد در آن حالت فکر می کنم پیرامون این دو موضوع متفاوت، باید صحبت کنیم. اگر اجازه دهید ابتدا در مورد خود «سفر» به گفتگو بنشینیم و بعد به تاثیراتی که سفر می تواند بر سلامت روح و روان داشته باشد بپردازیم.
تعریف سفر
سفر مجموعه ای از آگاهی های پیش بینی شده و نشده است که مسافر در طول سفر به دست می آورد حال این سفر ممکن است قبض و بسط روح و یا ممکن است سفر در یک محدوده جغرافیایی باشد مانند سفر جهانگردان، بنابراین، حرکت، یک اصل پذیرفته شده در سفر است که معتقدم، سفر، به معنای حرکت به سمت آگاهی و تجربه است. البته امروزه کارشناسان گردشگری اعتقاد دارند که تجربه در سفر جایگاهی ندارد و از اهمیت زیادی برخوردار نیست، یعنی هر آنچه که برای بشر در سفر اتفاق می افتد تجربه نیست بلکه آگاهی است که انسان به آن دست پیدا می کند به عبارت دیگر سفر در پاسخ به یک نیاز درونی که همان انگیزه است شکل و در پاسخ به این انگیزه تجربه آگاهی و یادگیری به دست می آید.
ارتباط سفر و توسعه یافتگی
بر اساس ساختار فیزیولوژیکی و مجموعه نیازهایی که بشر دارد، قطعا سفر در دسته نیازهای ابتدایی و حتی ثانویه او جای نمی گیرد، حال اگر با اغماض آن را در دسته نیاز ثانویه محسوب کنیم، پاسخگویی به این نیاز ثانویه ارتباط مستقیم با توسعه یافتگی جوامع دارد، یعنی یک جامعه هر چه توسعه یافته تر باشد تلاش می کند تا نیازهای ثانویه شهروندان خود را برآورده سازد و یا به عبارتی آن نیازهای ثانویه را به نیازهای اولیه تبدیل نماید.
در حال حاضر، در کشورهای توسعه یافته، فرایند تبدیل نیازهای دوم و سوم به نیازهای اولیه در حال رخ دادن و شکل گیری است. اعتقاد دارم اگر کشوری نیازهای ثانویه را به نیازهای اولیه تبدیل نماید در مسیر توسعه یافتگی قرار دارد بنابراین سفر یکی از شاخصه های توسعه یافتگی قلمداد می شود، بنابراین هر چه این فرایند سرعت بیشتری داشته باشد به همان اندازه سرعت توسعه یافتگی آن کشور بیشتر است. در واقع در این فرایند سفر و توسعه یافتگی و مردم سه ضلعی هستند که در این بحث به آن پرداخته می شود و مبحث مورد نظر ما است.
چرایی اهمیت سفر
در فرهنگ عامه آب مظهر پاکی است و اگر همین مظهر پاکی در یک جا دچار سکون و بی حرکتی شود به گنداب تبدیل می شود. برای شادابی باید پویا بود و حرکت نمود، سفر می تواند این نقش را داشته باشد. پیشتر به ارتباط توسعه یافتگی و سفر اشاره نمودم، در ادامه به ارتباط رفاه اجتماعی و سفر اشاره می کنم، به همان میزان که مردم اوقات فراغت و اعتبار و قدرت مالی دارند، سفر رخ می دهد و انجام می شود. در کشورهای توسعه یافته مثل شرق آسیا سفر حتی جایگاه آموزشی دارد و پیدا کرده به این صورت که گروه های دانش آموزی را برای اردو به کشورهای دیگر می فرستند، یعنی سفرهای خارجی آموزشی برای دانش آموزان خود در نظر گرفته اند. یا اینکه برخی کشورها سفرهای یارانه ای به شهروندان خود در سنین خاص می دهند و یا اینکه اگر خواسته باشند به مدیران خود پاداش دهند از گزینه سفر استفاده می کنند.
سفر، خود یک چالش است
ذات سفر با تغییر همراه است سفر می تواند موجب تغییر در فرهنگ جامعه شوداگر خواسته باشم از منظر شخصی به مفهوم سفر نگاه کنیم هر گونه تغییری سفر محسوب می شود. همان گونه که در ابتدای بحث اشاره شد قبض و بسط روح، خود یک سفر محسوب می شود پایان شما در این دنیا آغاز شما در یک دنیای دیگر خواهد بود، هر تغییری حتی تغییراتی که مورد سلیقه ما نباشند که چشم انداز جدیدی ایجاد می کند خود سفر محسوب می شود.
تغییر، مهمترین مولفه ای است که بر روی انسان تاثیر می گذارد، ذهنی که درگیر تغییر می شود حساس تر و بیناتر می شود و چه عاملی بهتر از سفر می تواند روح را جلا ببخشد و این تغییر را ایجاد کند و به آرامش برساند. وقتی از یک فضایی به یک فضای دیگر می رویم حتی اگر ذهنی باشد در فرد ایجاد لذت می کند. علاوه بر این در سفر، انسان باید رفتارهای مخصوص سفر داشته باشد که ممکن است برای مسافر یک چالش باشد، چالش موجب زنده نگه داشتن ذهن می شود و سفر رویدادی است که انسان دستخوش چالش های مختلفی می شود.
تغییر رفتار و کنش هایی که مسافر در طول سفر دارد منبعث از زمان، مکان و موقعیتی که در آن قرار می گیرد است، وقتی وارد یک فضای جدیدی می شوید اگر ماندگاری فرد در آن فضا بیشتر باشد قطعا از محیط تاثیر خواهد گرفت به عنوان مثال گردشگری که مدت زمان زیادی در یک کشور باقی بماند وقتی به کشور خود باز می گردد تاثیرات ماندگاری خود را در کشور میزبان به همراه خواهد داشت.
رفتارهای متقابلی که بر اثر سفر بروز و ظهور پیدا می کند از دیگر ویژگی های سفر است به عبارتی مسافر در جایی که سفر کرده با رفتارش اعلام می کند که چگونه با وی رفتار شود اگر فردی وارد یک کشور جنگ زده شود می توان گفت که محیط و مسافر بر روی یکدیگر تاثیر می گذارند یا وقتی فرد وارد یک محیط شاد و پر انرژی می شود می توان تاثیر محیط را بر فرد به نظاره نشست.
تاثیرات سفر در ابعاد مختلف زندگی انسان
اگر به عنوان یک ناظر و کارشناس نمی توان تاثیر مسافرت را بر روی فرهنگ نادیده گرفت به طوری که تاثیرات حاصل از سفر را می توان در خلق آثار ادبی را مشاهده نمود. وقتی با اثر جاودانه شاهنامه مواجه می شوید قهرمانان این اثر همواره در حال پویایی و سفر هستند که در هر مرحله در نتیجه سفر، قهرمانان به یک آگاهی و پختگی می رسند. سفر رستم به مازندران و عبور از هفت خوان از جمله بخش های سفری شاهنامه است و یا منظومه ایلیاد و اودیسه که هر دو اثر در قالب سفر خلق شده اند و در هر مرحله از این دو اثر قهرمان داستان بر اثر سفرهایی که انجام می دهد به اگاهی و دانش می رسد. در ابتدای گفتگو به ارداویرافنامه اشاره شد که نمونه غربی آن کمدی الهی دانته است که در قالب سفر به دوزخ، برزخ و بهشت نوشته شده است.
سفرهایی که تاریخ بشر را دگرگون ساخته اند
به تاثیر گذاری سفر در ابعاد و بخش های مختلف زندگی بشر اشاره شد، باید اذعان نمود که در حال حاضر و زمانه ما سفر یک عامل اولیه محسوب می شود و جنس آن با گذشته تفاوت دارد. در ادوار گذشته، سفر عامل ثانویه بوده و بشر به دلایل دیگری حرکت می کرده که سفر در عرض آن اقدام قرار می گرفته به عنوان مثال رسیدن به کشور هند و تجارت باعث حرکت کریستف کلمب و در نتیجه کشف قاره جدید شد و مسیر تاریخ جهان تغییر پیدا کرد ولی در حال حاضر سفر خود انگیزه محسوب می گردد و مردم جهان امروز برای خود سفر به مسافرت می روند.
سفر،پدافند غیر عامل است
سفر را می توانیم برای بسیاری از امراض به عنوان یک پدافند غیر عامل تلقی نمود. قبل از اینکه دچار خموشی و وادادگی شوید با مسافرت و ایجاد نشاط و شادابی ناشی از آن به بدن تان شوک وارد کرده اید و از خمودگی روح و جسم تان جلوگیری کرده اید. مسافرت یک عامل پیشگیرانه است که با انجام آن و تغییر فضا و مکانی که رخ می دهد در بدن ایجاد آرامش می کند.
در کشورهای توسعه یافته که برنامه ریزی حرف اول را می زند، برای پرورش نسل سالم، قوی و قدرتمند به افراد زیر 18 سال یارانه سفر می دهند؛ در اتحادیه اروپا، برای رسیدن به مسافرت بی دردسر مرزها و تشریفات اداری حذف شده اند. با این تفکر و تجربه من و همکارانم به عنوان کارشناس گردشگری سعی داریم تا سفر را به یک موضوع و انگیزه اولیه تبدیل نماییم. حتما جمله معروف «مقصد هدف نیست بلکه مسیر هدف محسوب می گردد» را شنیده اید، با این بینش سعی داریم تا مردم را به سفر کردن تشویق نماییم در پایان توجه خوانندگان را به دو سفر بزرگ معنوی و مذهبی جلب می نمایم کنگره عظیم حج و حماسه پیاده روی مراسم اربعین امام حسین علیه السلام که هر دو در قالب سفر زیارتی و معنوی جای می گیرند، دو رویداد بزرگ مسافرتی هستند که توجه جهانیان را به خود جلب نموده و عرضم را با این حدیث نبوی که می فرماید « در طلب علم باشید حتی اگر برای یادگیری آن مجبور به سفر کردن به چین باشید» به پایان می رسانم.

 

درباره ما

در عصری که با انفجار اطلاعات مواجه هستیم و دهکده جهانی را پشت سر گذاشته و «رسانه خود پیام» محسوب می شود با توجه به این بینش، هولدینگ بهبد بر آن شد تا برای حضور قدرتمند و تاثیر گذاری در دنیای پیرامونی خود با استفاده از رسانه و ابزارهای نظیر ماهنامه، تارنما و دنیای مجازی اعلام حضور داشته باشد. بدون شک یکی از مباحث مهم در ارتباطات، افکار عمومی و تاثیر بر آن می باشد...

بیشتر بخوانید

اطلاعات تماس

We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…